anjasicking.nl

Over de Asibot

illustratie van Maus Bullhorst
illustratie van Maus Bullhorst
07-11-2017 09:42

Essay in Trouw

 

De mens is 'kunstmatig van nature' (Helmuth Plessner). De lijst van hulpmiddelen is dan ook eindeloos: de speer, het schrift, de bril, de auto, enzovoorts, maar sinds de uitvinding van de computer kruipt de techniek steeds dieper in ons. Ook de literatuur raakt verweven met rekenkracht, gigabytes en algoritmes. Willen we dat wel? En wie heeft er belang bij?

 

Lees verder in Trouw.

Essay over schrijven en robots in Tirade

16-10-2017 10:21

Fragment uit het essay Cijfers en letters, in het sciencefictionnummer van Tirade:

 

 

In Japan is een grotendeels door artificiële intelligentie geschreven verhaal al door de eerste ronde van de verhalenwedstrijd van de Nikkei Shinichi Hoshi Literary Award gekomen, hierbij wel een handje geholpen door een ‘team mensen’. Er waren maar liefst meer dan 1400 inzendingen. De titel van het verhaal is The Day a Computer Writes a Novel.

Deze voor de hand liggende titel maakte me niet direct nieuwsgierig naar de inzendingen die de eerste ronde niet hebben gehaald. De titel stelde me zelfs gerust. Voorlopig heb ik nog weinig te vrezen van mijn digitale collega’s. Wie weet kan ook ik tot mijn zeventigste doorschrijven en hoef ik nog niet te denken aan een omscholingstraject tot dronepiloot of 3D-printerreparateur.

 

Mijn indruk dat het wel meevalt met de te verwachten concurrentie uit deze hoek komt overeen met de meest recente onderzoeken naar de door de robots bedreigde beroepen. Daaruit blijkt dat mensen die in de creatieve sector werken weinig te vrezen hebben van de uit bits en bites bestaande werknemers. De belastingadviseur, de telemarketeer en de brugwachter zullen misschien al over tien jaar hun baan verliezen; de soldaat, de boer en de magazijnmedewerker volgen, waarna ook de slager en de internist deels door elektronica vervangen zullen worden. Of de brandweerman, de acteur en de schrijver ooit voor een robot plaats moeten maken, is onzeker. Zij staan samen op nummer negen van de lijst met de tien minst bedreigde beroepen, alleen de president van Amerika blijft langer standhouden.

 

Of is dit een verkeerde inschatting en kan een schrijfwedstrijd in de toekomst wel door een computer worden gewonnen, net zoals de supercomputer Watson de quiz Jeopardy! in 2007 nog niet won maar in 2011 wel?

De aanloop

15-10-2017 09:40

Rustig schrijven in een buitenhuis, dat is het plan. Een paar dagen weg van alles. Kinderen, geliefde, studenten.

Al tijdens het douchen klinkt in mijn hoofd weer die uitspraak.

 

Lees verder op het blog van Buitenkunst

Piek, van K. Anders Ericsson

03-06-2016 12:36

Een wonderkind zonder talent, bestaat dat? Meer over Piek op het Lebowski Blog.

De nieuwe IBM (Lebowski Blog)

24-05-2016 10:37
De nieuwe IBM

 

Mijn televisietoestel, een reusachtige B&O uit de vorige eeuw, staat in de hoek van de kamer, en binnenkort vast bij het grofvuil. 

Sinds een paar jaar kijk ik vooral tv via het internet. Zo kom ik op een avond terecht in Coen Verbraak's programma Kijken in de Ziel: Schrijvers. Ik weet niet precies wat dat is, een ziel, maar in deze context gaat het vast om persoonlijkheid, om temperament. Verbraak vraagt zijn gasten hoe ze schrijven. Jan Siebelink heeft twaalf geslepen potloden in allerlei kleuren klaarliggen. A.F.Th. werkt op een IBM typemachine. Hij heeft zelfs een paar reserve-exemplaren.
Het schrijven op een typemachine komt me prehistorisch voor, terwijl mijn vader niets anders deed. Is het mogelijk dat een documentairemaker over een jaar of dertig, veertig, aan een schrijver vraagt: ‘Schrijft u uw romans zelf of doet uw computer dat?’
Schrijvers staan bijna onderaan op de lijst van beroepen die worden bedreigd door de komst van de robots, alleen de psychiatrisch verpleger heeft nog minder kans zijn werk te verliezen. In relatief korte tijd zijn schaakkampioenen door de techniek verslagen, evenals de beste deelnemers aan de kennisquiz Jeopardy!. Robots kunnen bepaalde operaties al met meer precisie uitvoeren dan een microchirurg. Over een jaar of twintig gaan de voetballers eraan, dus waarom niet de schrijvers of anders wel hun ziel?
Ik denk aan de Amerikaan Gordon Bell. Hij beschreef in Total Recall hoe hij zijn leven digitaal probeert vast te leggen. Zijn hartslag wordt in grafieken bijgehouden, de straten waar hij loopt worden gefilmd, net zoals de mensen, de honden, de stadsbussen. Elk gesprek dat hij voert, elke e-mail die hij schrijft, elk boek dat hij leest en zelfs alle websites die hij bezoekt, slaat hij digitaal op. Hij houdt het voor mogelijk dat in de toekomst een computerprogramma een e-mail namens hem beantwoordt, zelfs na zijn dood.
Ik kijk naar een YouTube filmpje van een elektronisch drumstel dat improviseert op basis van digitaal opgeslagen, eerdere improvisaties van een echte drummer. Het is te perfect, en wie weet is imperfectie onze ziel, onze persoonlijkheid, maar dat probleem is vast te verhelpen.
Is het een kwestie van tijd voordat we de eerste digitale genomineerde voor de Librisprijs hebben? Dan zal de schrijver niet lang daarna naast de IBM van A.F.Th. in het Letterkundig Museum staan.
Verontrust door al die boeken en films over de toekomst, ga ik naar buiten, de stad uit. Ik fiets in de omgeving van het Veluwemeer. De akkers zijn omgeploegd, de voren doen me aan eerst nog aan filmbeelden denken.
Ik kijk in de verte, schuin boven me. Een vogel zweeft kunstig, vrij en mysterieus op de windstromen. Dan laat die zich vallen, even plotseling als een trapezewerker, vertraagt, stijgt weer een paar meter op en hangt schijnbaar stil. Ver erboven vliegt een vliegtuig. Ik denk aan een mens die met vleugels aan zijn armen probeert op te stijgen, zoiets zal een schrijvende computer zijn, en trap rustig verder.

De schrijver, haar naam en zijn tieten (Lebowski Blog)

04-04-2016 10:36
De schrijver, haar naam en zijn tieten

 

Bij het insturen van mijn allereerste verhaal naar een uitgeverij overwoog ik een sekse-neutraal pseudoniem te gebruiken. 

Ik dacht dat ik meer kans zou maken als een redacteur niet wist of ik een man of een vrouw was. Alleen mijn initialen leek me ook mooi. Of een meer onbescheiden naam, zoals A.L.G. Bosboom-Toussaint. Ik weet niet precies meer wat ik koos. Mart Buckinx of zoiets. Ik dacht dat het beter was om mijn eigen naam niet te gebruiken omdat sommige wereldberoemde, vrouwelijke schrijvers ooit voor een mannelijk pseudoniem kozen. Voorbeelden van deze strategie zijn de Brontë-zusters, George Eliot en George Sand. Vrouwen die in plaats van hun voornaam hun initialen gebruikten, deden en doen het ook goed. Wat te denken van mijn hedendaagse favoriet: A. M. Homes. Of, van eigen bodem: D. Hooijer? D. Hooijer is, naast Frida Vogels, de enige vrouwelijke winnaar van de Libris Literatuur Prijs. En dan is er natuurlijk nog de echte knaller: J.K. Rowling.

In de tijd dat ik nog aan het Koninklijk Conservatorium studeerde, schreef een compositiestudente een werk voor acht musici op ballon. Ze haalde er de krant mee. Toen iemand haar vroeg hoe het is om een vrouwelijke componist te zijn in een mannenwereld, was haar antwoord kort: ‘Ik hoop juist dat mijn composities boven deze verschillen uitstijgen.’ Ik vond dat een mooi antwoord. Maken wij niet juist iets om te transformeren? Om te ontsnappen aan wie we zijn?

Nadat ik mijn eerste verhaal had opgestuurd, kreeg ik een uitnodiging van een uitgeverij. Bij de eerste ontmoeting begon de redacteur direct over het pseudoniem. ‘Wordt dat niet heel ingewikkeld als je je ergens moet voorstellen?’

Met een mengeling van amusement en ergernis volg ik de rubriek #lekkertellen van de Lezeres des Vaderlands. Ik weet weinig van statistieken en kan de wetenschappelijke waarde van #lekkertellen niet inschatten, maar vrouwen lijken er niet best af te komen als het om de hoeveelheid aandacht in boekenbijlagen gaat. Toch irriteert het me ook, die scheiding naar sekse. Het groepsdenken.

Ik herinner me een uitspraak van Martinus Nijhoff. Hij heeft ooit gezegd dat een Perzisch tapijt mooi is, maar dat je toch niet weet wie het gemaakt heeft, dat je niets weet van de levensomstandigheden van de maker. Het is mooi op zichzelf, geheel onafhankelijk van de maker.

Uiteindelijk debuteerde ik onder mijn eigen naam. Een enkele keer, als ik vind dat mijn werk meer aandacht verdient, of als er een bundel zoals Vrouwen schrijven niet met hun tieten verschijnt, twijfel ik of dat verstandig was. Een transformatie hoeft niet bij de cover op te houden. Was S.I.C. King niet toch beter geweest? Of zou het voor de literatuur in het algemeen beter zijn als we die namen voortaan maar helemaal weglieten, net als die tapijtwerkers?